Maria Janowska-Kopczyńska (1890–1977) – śpiewaczka operowa, mezzosopran, reżyserka i pedagog.
Urodziła się 20 marca 1890 roku w Inowrocławiu, w rodzinie krawca Jana Janowskiego i Pelagii z Klóskowskich. Po śmierci matki w 1903 roku wychowywał ją wuj, Apolinary Kłoskowski – przemysłowiec i działacz społeczno-gospodarczy z Markowic, który zadbał o jej wykształcenie muzyczne.
Pierwsze lekcje śpiewu pobierała m.in. u Teresy Panieńskiej w latach 1907–1908. Śpiewała w chórze Towarzystwa Muzycznego „Lutnia”. Zadebiutowała w 1912 roku partią Zofii w „Halce” Stanisława Moniuszki. Doskonaliła warsztat wokalny w Paryżu u Jana Reszke.
W latach 1915–1919 występowała w operze niemieckiej w Poznaniu, następnie w zespole Teatru Wielkiego w Poznaniu. W 1920 roku wyjechała za granicę. Śpiewała w operze w Amsterdamie w latach 1920–1923 oraz w Lipsku w latach 1923–1932. Gościnnie występowała w wielu teatrach europejskich, była jedyną Polką występującą w okresie międzywojennym w Bayreuth.
Od 1933 roku związała się na stałe z Operą Poznańską jako solistka i reżyserka. W jej repertuarze znalazło się ponad 130 partii operowych i operetkowych. Wyreżyserowała około 30 oper i operetek. W czasie okupacji przebywała w Warszawie, współpracując z zespołem Zygmunta Latoszewskiego.
Po wojnie poświęciła się pracy pedagogicznej w Poznaniu. W latach 1945–1949 uczyła w Państwowej Szkole Muzycznej. Od 1951 roku prowadziła klasę gry scenicznej w Państwowej Wyższej Szkole Operowej, a w latach 1951–1965 była profesorem klasy śpiewu i gry scenicznej w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej.
Zmarła 31 grudnia 1977 roku w Poznaniu. Spoczywa na cmentarzu Junikowskim. Jej mężem był Kajetan Kopczyński, aktor i śpiewak. Córka Antonina została artystką estradową, występując pod pseudonimem Tola Korjan.
Postać Marii Janowskiej-Kopczyńskiej łączy historię Inowrocławia z historią europejskiej sceny operowej pierwszej połowy XX wieku.
Źródło: Inowrocławski Słownik Biograficzny, Zeszyt Trzeci, red. Edmund Mikołajczak.
Grafika: opracowanie własne na podstawie zdjęcia zamieszczonego w Archiwum Państwowym Cyfrowym: https://audiovis.nac.gov.pl/obraz/136632/h:248/
