Helena Jabłońska (1903–1989) – nauczycielka muzyki, społeczniczka, współtwórczyni życia muzycznego miasta.
Urodziła się w Gdańsku w rodzinie kupieckiej, jednak jej młodość i edukacja silnie związane były z Inowrocławiem. Tu ukończyła Miejskie Żeńskie Gimnazjum, zdobywając tzw. małą maturę, a w 1919 roku zakończyła naukę w inowrocławskim konserwatorium Henfuhrta. W okresie międzywojennym prowadziła prywatne lekcje gry na fortepianie, rozwijając muzyczne pasje swoich uczniów.
W czasie okupacji nie zaprzestała działalności edukacyjnej - włączyła się w tajne nauczanie. Uczyła gry na fortepianie i akordeonie, ale także przekazywała wiedzę z języka polskiego, geografii, matematyki i historii, a starszym uczniom również języka niemieckiego i angielskiego. Prowadziła dwie grupy konspiracyjne: starszą „Räuberbande” i młodszą „Grono Bajkowe”. Dbała o wspólnotę i poczucie normalności: przygotowywała dla wychowanków ręcznie wykonywane laurki imieninowe, organizowała obchody świąt narodowych i religijnych oraz samodzielnie szyła kostiumy do przedstawień.
W 1944 roku została skierowana przez okupanta do pracy przymusowej w Fabryce Maszyn Rolniczych w Inowrocławiu, gdzie wykonywała ciężkie prace kowalskie. Po wojnie ponownie zaangażowała się w działalność muzyczną. W 1945 roku wstąpiła do inowrocławskiego oddziału Związku Zawodowego Muzyków Okręgu Pomorskiego. Od 1 marca 1947 roku, wraz z gronem muzyków, współorganizowała szkołę muzyczną w mieście. Na potrzeby placówki przydzielono jej jeden pokój w domu przy ul. Stalina 7 (dzisiejsza ul. Toruńska), a także oddała do dyspozycji własne instrumenty i nuty, a także finansowała zakup materiałów dydaktycznych i biurowych. Prowadziła klasę fortepianu i akordeonu oraz pełniła funkcję sekretarki i organizatora, aktywnie uczestnicząc w przygotowywaniu wydarzeń artystycznych i uroczystości szkolnych.
Z pracą pedagogiczną związana była aż do 1976 roku. Za swoją działalność została uhonorowana m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarła w Gdańsku, lecz spoczywa na cmentarzu parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Inowrocławiu.
Źródło: Inowrocławski Słownik Biograficzny, Zeszyt Drugi, red. Edmund Mikołajczak.
Grafika: opracowanie na podstawie zdjęcia zamieszczonego w tej publikacji.
